Menu

پایان نامه علوم سیاسی با موضوع ترکیه، اسلام، حزب، اتحادیه، اسلامی

0 Comment

لیبرالیستی  معتقد  و پایبند بود بدون اینکه اسلام و احکام آن قربانی شوند؛ این رویکرد مقتضای

زمان امروز است (ارس؛ کاها، 1381: 59). از جمله این اندیشه ها می توان به کثرت گرایی و تساهل و تسامح اشاره کرد که از اندیشه های سعید نورسی سرچشمه می گیرد. وی، با اتکا به این اندیشه، از گفت و گوی بین الادیانی1 میان اسلام و مسیحیت حمایت می کرد و می کوشید میان مسیحیت غرب و اسلام الفت ایجاد کند و همچنین، در درون اردوگاه جهان اسلام اندیشه تقریب را به شدت پیگیری می کرد.

فتح الله گولن نیز قائل به تسامح و تساهل است، با این تفاوت که حیطه و دامنة گسترده تری برای آن در نظر می گیرد. او، بر خلاف سعید نورسی، قائل به گفت و گوی بین الایمانی2 است (گوزآیدین، 2009: 1223). زیرا سکولاریست ها و غیرمسلمانان را نیز شامل می شود، در حالی که تساهل و تسامح نورسی ناظر بر همزیستی مسالمت آمیز میان ادیان و مذاهب مختلف اسلامی بود. گولن این رهیافت را راهی برای احیای کثرت گرایی فرهنگی امپراتوری عثمانی، تأمین ثبات ترکیه و جلوگیری از بروز کشمکش هایی از نوع منازعه اهل سنت و علویان می داند. وی می گوید: “اگر بتوانیم همدیگر رابا سعه صدرتحمل کنیم، در کشور اعتماد، صلح و آرامش حاکم خواهد شد” (ارس؛ کاها، 1381: 65_64).

گفتن این  نکته  ضروری است که اگر چه مباحث مربوط  به  مداراگری گولن مشابه مباحث لیبرالیستی است، عقاید وی ریشه در سنت دیرینه صوفی گری موجود در ترکیه دارد (همان: 79) زیرا

____________________

1_ Interreligion

2_ Interfaith

اسلام در ترکیه به شدت تحت تأثیر قرائت صوفیانه از اسلام است، چنان که اسلام ترکیه را “اسلام صوفی” می نامند (اطهری، 1390: 44) و دلیل گرایش بسیار اسلام در ترکیه به عزلت گزینی نیز همین است. در این چهارچوب، قرائت سعید نورسی، فتح الله گولن، نجم الدین اربکان و حتی نقشبندی ها و قادری ها نقشی بسیار اساسی در تحولات اسلامی ترکیه ایفا کرده و موجب شده است صوفی گری از عزلت نشینی خارج  شود و به عرصه تغییر اجتماع روی آورد (نصر، 1386: 66). سنت صوفیانه بر فلسفه ای مبتنی است که در  آن باید  تمامی مخلوقات را،  به منزله مظهر  و تجلی فیزیکی خداوند و برخوردار  از عشق  خالق، دوست  داشت. در این نظام جایی برای دشمنان یا “دیگران” نیست (ارس؛ کاها، 1381: 60).

گولن در باب حقوق زنان نیز بر این باور است که حجاب از مسائل فرعی اسلامی است و هیچ کس نباید پیشرفت زنان را، به بهانه لباسی که می پوشند، مانع شود. بر این اساس، زنان می توانند پست های مدیریتی بر عهده گیرند. هم چنین، هیچ کس نباید دیگری را، به سبب پیروی از مذهبی خاص، لعن و نفرین یا شخصی را، به سبب الحاد، تحقیر و سرزنش کند و هیچ کس نباید به دلیل نوع لباس یا اندیشه اش مورد انتقاد قرار گیرد. او اعتقاد به گفت و گوی بین المذاهب و بین الادیانی را به سطح گفت و گوی بین الایمانی ارتقا داده و تاکنون در عمل نیز به این عقیده پایبند بوده است (همان: 64). در این خصوص باید گفت اندیشه اسلام گرایان، اگرچه می تواند مدافع حقوق زنان در برابر لائیک ها باشد و حقوقی همچون آزادی حجاب را برای آن ها به رسمیت بشناسد، مشخصاً تمایزی با اندیشه های لیبرالیستی ندارد. در حقیقت، اندیشه های اسلام گرایان در  باب زنان به صراحت تکالیف اجتماعی اسلام را برای زنان بیان نمی کند و، از این رو، ممکن است سبب ظلم به زنان با نام آزادی شود، اتفاقی که مشابه آن در غرب روی داده است (شیرودی؛ نوروزی فیروز، 1392: 107).

در خصوص تساهل و تسامحی که در ترکیه امروز در جریان است نیز باید گفت این مقوله شعار بسیار زیبایی است که عمل کردن به آن بسیار مشکل است زیرا در ترکیه امروز شیعیان، کردها و بسیاری از علویان از آزادی های لازم محروم اند؛ از یک سو، لائیک ها مانع بسیاری از گروه ها می شوند و، از سوی دیگر، خود اسلام گرایان میانه رو نمی توانند بسیاری از اندیشه ها را بپذیرند، چنان که با اسلام گرایان سیاسی اربکانی مخالف می کنند و، با وجود گفت و گو با ادیان دیگر، گفت و گوی درون گفتمانی را هنوز به رسمیت نشناخته اند (همان: 107).

در مجموع، می توان گفت اسلام گرایان میانه رو، به ویژه گولن، می کوشند اندیشه های لیبرالیستی را با مبانی اسلامی هماهنگ و آن را وارد بافت اجتماعی کنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل سوم:

مروری بر سیاست های رجب طیب اردوغان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 _1 _مقدمه

اسلام گرایان ترکیه، حزب عدالت و توسعه را از لایة مدرن حزب منحل شدة رفاه تأسیس کردند. پس از وقوع کودتای سفید علیه اربکان و انحلال حزب رفاه به رهبری وی از سوی دادگاه قانون اساسی، اربکان مجبور به استعفا شد. رویدادهای پس از آن منجر به زندانی شدن اربکان و رجب طیب اردوغان شد. ولی اردوغان پس از مدتی از زندان آزاد شد و فعالیت سیاسی خود را از سر گرفت. پس از انحلال حزب رفاه به رهبری اربکان، حزب فضیلت به رهبری رجایی کوتان جانشین آن شد. ولی این حزب هم به دلیل نداشتن تحمل آن از سوی نظامیان، توسط دادگاه قانون اساسی منحل شد. نبود استحکام درونی و رهبری کاریزماتیک موجب شد درگیری و اختلاف درون این حزب شروع شود. درگیری در میان محافظه کاران حزب به رهبری رجایی کوتان و اصلاح طلبان به رهبری عبدالله گل، بر سر درک اسلام و تفسیر آن در مسائل روزمره شدت گرفت؛ تا جایی که رجایی کوتان پس از انحلال حزب فضیلت، حزب سعادت را با گرایش های اسلامی محافظه کارانه تأسیس کرد. اصلاح طلبان و نوگرایان آن نیز، حزب عدالت و توسعه را به رهبری اردوغان و عبدالله گل تأسیس کردند (گارس1، 2007: 5). مهم ترین راهبردهای حزب  عدالت و توسعه عبارت است از:

_ اصلاحات آموزش و پرورش

_ همکاری های اقتصادی با دیگر کشورها

____________________

1_ Jones Gareth

_ تشویق سرمایه گذاری

_ ارتقای مردم سالاری و حقوق بشر (آمر1، 2008: 1).

حزب عدالت و توسعه توانست با به کار گرفتن دیدگاه های معتدل و غیرایدئولوژیک 2/34 درصد آرا را کسب کند و بدون نیاز به ائتلاف با سایر احزاب، موفق به تشکیل دولت شد. از هنگامی که این حزب قدرت را به دست گرفت تاکنون هیچ گاه در پی تشکیل حکومت اسلامی نبوده است. می توان گفت آن ها غیر دینی هستند تا اسلام گرا، چون مذهب را منحصر به امور فردی و شخصی کرده اند و در پی پیاده کردن احکام اسلامی در جامعه نیستند (حسینی و دیگران، 1391: 23).

 

3 _2 _سیاست اقتصادی اردوغان

در دهة گذشته سطح مراودات اقتصادی ترک ها با جهان خارج در حوزه های مختلف تجارت و سرمایه گذاری به شدت افزایش یافته است. برای مثال، طی سال های اخیر مقاصد خطوط هوایی ترکیه از حدود 70 نقطه به نزدیک 130 نقطه در 80 کشور افزایش یافته که با ریشه یابی قضیه متوجه می شویم که تقاضای تجار ترک از مهم ترین عوامل بروز این فرایند می باشد. در گذشته ترک ها به مناطق غیر اروپایی توجه کمتری داشتند. اما در دهة اخیر گرایش فزاینده ای برای تعامل با آن ها شکل گرفته است.  حجم کل تجارت  خارجی  ترکیه از حدود 72 میلیارد دلار در سال 2001 به 333

____________________

1_ Hamzawy Amr

میلیارد  دلار  در سال 2008  رسید (بیش از 4/5 برابر) که از این رقم  سهم آسیا و خاورمیانه از 18/7 میلیارد دلار به رقم 131 میلیارد دلار (بیش از 7 برابر) تغییر کرده است. بین سال های 2003 تا 2010 در حالی که درصد سهم اتحادیه اروپا در تجارت خارجی ترکیه از 53/6 به 41/6 کاهش یافت، سهم آسیا و خاورمیانه به ترتیب از 18/8 و 8/5 به 29/3 و 12/9 درصد افزایش یافت. در مورد تغییرات در میزان سرمایه گذاری خارجی ترک ها در جهان خارج نیز روند مشابهی وجود داشته است. چنین پیشرفت هایی در مورد مناطق دیگر مثل آفریقا نیز وجود دارد (قنبرلو، 92: 89).

افکار عمومی کشورهای منطقه شاهد بود که به تبع سیاست های دولت عدالت و توسعه، در یک فاصله 6 ساله یعنی سال های 2002 تا 2008 تولید ناخالص ملی ترکیه از 300 میلیارد دلار به رقم 750 میلیارد دلار و همچنین متوسط سرانه سالانة ترک ها از 3/300 دلار به بیش از 10/1000 افزایش یافت. در نتیجه، از زمان تشکیل جمهوری ترکیه برای نخستین بار اقتصاد ترکیه به رتبة شانزدهم در جهان و ششم در اروپا رسید (نفا1، 2001: 39).

حزب اسلام گرای عدالت و توسعه به جای آن که با روش های رادیکال نفوذ و دخالت غرب را در منطقه به چالش بکشد، روی پتانسیل های خویش تمرکز کرد و توانست از موانعی که حتی غربی ها نیز در عبور از آن ها مشکل داشتند، به راحتی عبور کند. این دستاورد ها که با نقش فعال دولت رجب طیب اردوغان در مسائل و تحولات منطقه خاورمیانه همراه بود، باعث شد برخی نخبگان و فعالان سیاسی منطقه سیستم سیاسی_اقتصادی ترکیه نوین ر الگوی مناسبی برای سیستم کشورخویش

____________________

1_ Hassan Nafaa

تلقی کنند (دد1 ،2011: 28_27).

 

3 _3 _سیاست خارجی اردوغان

3 _3 _1 _تلاش مضاعف برای عضویت ترکیه در اتحادیة اروپا

“پیوستن به اروپا” و “غربی شدن” از زمانی که ترکیه نوین در سال 1923 تاسیس گردید، همواره یکی از دغدغه‌های سیاستمداران این کشور بوده است. در همین راستا در سپتامبر سال 1963 نخستین گام عملی برای حضور ترکیه در این اتحادیه برداشته شد. در این سال تفاهم‌نامه همکاری آنکارا برای پیوستن ترکیه به اتحادیه امور گمرکی و در نهایت عضویت دائم این کشور در جامعه اقتصادی اروپا به امضا رسید. از آن زمان تاکنون روند مذاکرات مقامات ترکیه و اتحادیه اروپایی همواره ادامه داشته است. این مذاکرات و رایزنی‌های دیپلماتیک در سوم اکتبر 2005 به اوج خود رسید. در اجلاس مذکور، اعضای اتحادیه اروپایی با آغاز گفتگوهای الحاق ترکیه به این اتحادیه موافقت نمودند و این کشور را در موقعیت جدیدی قرار دادند.

از زمان امضای پروتکل آنکارا در سال 1963 که به موجب آن بررسی عضویت کامل ترکیه پذیرفته شد 43 سال می‌گذرد. در این رهگذر، موانعی مانند دموکراسی، آزادی و حقوق بشر، حضور نظامیان درعرصه سیاسی کشور، مسأله کردها، عدم ثبات اقتصادی، ساختار فرهنگی_اجتماعی، ترکیب

____________________

1_ Alper Dede

جمعیت‌شناختی، مهاجرت، موضوع قبرس و رابطه با یونان و مسائل ژئوپولیتیک بر سر راه عضویت ترکیه در این اتحادیه مطرح شده و پیوستن این کشور به اتحادیه اروپایی را به تعویق انداخته است.

در کنار مورد فوق‌الذکر برخی از اعضای اتحادیه اروپایی معتقدند که مرزهای مشترک ترکیه با ایران، عراق، سوریه، ارمنستان و گرجستان، اتحادیه اروپا را با مشکلات جدیدی مواجه خواهد کرد. آنها معتقدند که توسعه مرزهای اروپا به بی‌ثباتی، منازعه و تروریسم منجر خواهد شد و لذا معتقدند که اتحادیه اروپایی نباید با مناطق

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی های درج شده در انتهای هر مطلب بخوانید ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

به سایت منبع

www.homatez.com

مراجعه نمایید