مقاله رشته علوم سیاسی درباره کویت، نفت، .، خلیج، :

توجه داشتند .حفر اولین چاهی که به نفت رسید ،موسوم به ترقن بود که از آن یکی از بزرگترین منابع نفتی جهان به دست آوردند .(اقتداری، خلیج فارس از دیرباز تا کنون، 1389 : 178)

به طور کلی اقتصاد کویت پس از کشف و استخراج نفت ،در آن دگرگون شد و اقتصاد سنتی که بر پایه تجارت محلی ،صید مروارید و کشتی سازی ،استوار بود ؛ کم کم از بین رفت و پس از اکتشاف نفت ،درآمد این کشور از راه فروش نفت و نیز سرمایه گذاری های کلان در سطح دنیا به دست می آید . (الهی،1388 : 96) نخستین میدان نفتی کویت در منطقه «بورغان»در سال 1938م، کشف شد . این میدان عظیم حاوی 82 درصد کل ذخایر کویت و از لحاظ حجم ذخایر پس از میدان نفتی «غدار» در عربستان ،دومین میدان نفتی جهانی محسوب میشود و از حیث هزینه استخراج بسیار مقرون به صرفه است .(وثوقی،محمدباقر، تاریخ خلیج فارس و ممالک همجوار،تهران،سمت،1384،صص3-552)

پس از اکتشاف نفت در کویت ،این کشور از یک جامعه بندری راکد و متکی بر ماهیگیری و تجارت محدود به یک جامعه متکی بر قدرت نفت و عایدات بسیار هنگفت مالی و حائز اهمیت در جهان تبدیل شد . (اسلامی،1369 :123)

منطقه خلیج فارس در سال های بین دو جنگ جهانی شاهد وقوع سه رویداد عمده اقتصادی بود که در واقع اوضاع اقتصادی و اجتماعی کویت را نیز دربر می گرفت :  (یاپ و بوش، 1388 :52)

1-جست و جو برای یافتن نفت در سرتاسر منطقه و بهره برداری از نفت ایران،عراق ،بحرین و اکتشاف نفت در کویت و قطر و عربستان و تاثیر این رویدادها بر پیدایش ثروت های تازه و ایجاد منافع جدید در منطقه .

2- گسترش شکل های جدید ارتباطی و ساخت راه های ماشین رو و راه آهن ،تاسیس رادیو و ایجاد خطوط هوایی .

3- زوال و افول صید مروارید که صنعت عمده خلیج فارس بود که بر اقتصاد همه کشورهای کوچک منطقه تاثیر ویرانگری بر جای گذاشت .

جنگ جهانی دوم تاثیرات اقتصلدی و سیاسی چشمگیری بر منطقه خلیج فارس داشت. به طور نمونه در کویت چاه های نفت که به تازگی به بهره برداری رسیده بود،بسته شد و تا سال 1946، مورد بهره برداری قرار نگرفت .(یاپ و بوش، 1388 : 53)اما در سال های اولیه اکتشاف نفت در کویت، همواره نظر و توجه خاص انگلستان را به خود معطوف ساخته بود تا جایی که نفت کویت آن سالها نقطه اهمیتی همسنگ با امتیاز راه آهن کویت یافته بود . همچنین قابل ذکر است، « شیخ کویت در27 اکتبر 1913 ، در نامه ای به نماینده سیاسی انگلستان ، در خلیج فارس در بوشهر نوشت : ما با هرآنچه شما صلاح بدانید موافقیم» . (شوادران ،1354 :361)

در دوران بعد از جنگ های جهانی ،آهنگ حرکت برای تحولات اقتصادی و اجتماعی در هر یک از کشورهای منطقه خلیج فارس در نوسان بود و کویت پیشگام در حرکت نوسانی سریع این تحولات بود .

عملیات اکتشافی در تمام مدت جنگ جهانی دوم توسه یافت و با ملی شدن نفت ایران،تولید نفت خام در کویت افزایش یافت چنانکه تولید سال 1947فقط دو میلیون و صد و هشتاد و پنج هزار تن بود . در حالی که در سال 1954،رقم تولید سالانه بالغ بر چهل و هفت میلیون تن گردید . در سال 1951قرارداد جدیدی بین شرکت نفت و شیخ کویت امضا شد و مدت قرارداد سابق به موجب آن به مدت هفده سال افزوده شد و عایدی کویت به طور فوق العاده بالا رفت . شرکت نفت کویت بندری مجهز در ساحل کویت ساخت که به میناء الاحمدی به نام شیخ متوفی که عاقد قرارداد نفت بود ،نام گذاری شد ،و این بندر می تواند در آن واحد هشت کشتی نفتکش بزرگ را پهلو دهد و به آن نفت رسانیده ،بارگیری کنند .با درآمد سرشار کویت از نفت ،کویت یک باره دگرگون شده و طی برنامه ده ساله از 1952-1962،مبلغ چهارصد میلیون دلار خرج عمران و آبادانی کویت گردیده است . (اقتداری، خلیج فارس از دیرباز تا کنون، 1389 : 179)

با اکتشاف نفت در کویت، پالایشگاه آن در سال 1949،ساخته شد .به دنبال این توسعه اقتصادی ،شاهد رشد فوری جمعیت در این شیخ نشین هستیم . در سال 1969،این رشد هشت درصد بود و کویت از بیشترین نرخ رشد جمعیت در جهان برخوردار شد .به دنبال سرمایه گذاری های نفتی،تحولات همه جانبه ای در عرصه خانه سازی و لوله کش آب به وجود آمد و قابل ذکر است که شالوده ایجاد نظام مدارس نوین در کویت در دهه 1930، بنا نهاده شد و تمهیدات و تدارکات لازم برای فعالیت های تحصیلی و آموزشی در دهه 1950،به سرعت رشد یافت .و منجر به تاسیس دانشگاه در سال 70-1969 در این کشور شد .وضعیت زنان و موقعیت های اجتماعی اشان بهبود یافت .(یاپ و بوش، 1388 : 9-58)

در کویت تولید نفت در سال 1946،شروع شد و از سال 1949،به علت قطع تولید نفت ایران در خلال جنبش ملی نفت توسط دکتر مصدق ،به سرعت گسترش نمود و در اثر افزایش درآمد حاصل از نفت در این شیخ نشین،اقتصاد بنادر و امور بندری به طور چشم گیری توسعه یافت .(یاپ و بوش، 1388 : 9-58) بر اثر واقعه ملی شدن نفت ایران،شرکت نفت انگلیس ،فعالیت خود را در کویت افزایش داد و محصول نفت کویت در سال 1961م،به هشتاد و سه میلیون تن رسید . احمد اقتداری،خلیج فارس از دیرباز تا کنون،چاپ دوم، تهران، مؤسسه انتشارات امیر کبیر،1389 ،ص139.) تا اواسط سال های دهه 70 قرن بیستم نیزسهام کمپانی «کویت اویل کمپانی»به دولت انگلستان متعلق بود.بنابراین در طول سه ربع قرن ،انحصارات نفتی و محافل حاکمه ی انگلستان و آمریکای شمالی در پرتو قرارداد انگلیس و کویت، میلیاردها  دلار سود دریافت می کردند . .(دلدم، اسکندر،خلیج فارس،مؤسسه انتشارات نوین،1363 ، ص194) از نظر اقتصادی از دهه 1960م،کویت به عنوان سرزمینی بسیار ثروتمند معروف شد و ثروت حاصل از نفت این سرزمین را از پیشرفت اقتصادی چشمگیری برخوردار ساخت .

پس از اکتشاف نفت و قرار گرفتن کویت در یک موقعیت اقتصادی ویژه در سطح منطقه خلیج فارس و حتی سطح جهانی، مهاجرت های عظیم کارگری به منظور یافتن شغل از کشورهای همسایه و حتی نقاط دورتر به این شیخ نشین،آغاز شد .

لازمه ی تولید و صدور نفت ،ایجاد مراکز بزرگ تجمع جمعیت و احتیاج فراوان به عامل کار دارد.لذا از همان روزهای نخستین شروع فعالیت های نفتی ،در نقاط مختلف خلیج فارس به ویژه کویت و همچنین گرایش در همه کارگران و پیشه وران ایرانی به سوی مراکز تجمع جدید به وجود آمد و مهاجرت به سوی سواحلی که دارای تاسیسات نفتی شده بودند ،آغاز گردید .قوه جذب بندر کویت،تجمع مهاجرینی را از شرق آسیا وبنادر ایرانی، در آن نقطه زیاد کرد.

کارگرانی که به این نقطه نفتی هجوم می آوردند، اکثرا جوان بودند و به آسانی دست از آداب و عادات و محیط زندگی سابق خود بر می داشتند و در دریای تربیت صنعتی مادی جدید،غوطه می خوردند.برخی به زاد و بوم خود گاه و بیگاه بازمیگشتند و از حاصل اندوخته کار خود در شهرها ی نفتی چیزی برای خود و کسانشان میبردند . زیان این مردم آن بود که خانواده آنها که چشم به راه اندوخته فرزندان خود بودند ،مردمی بیکاره بار آیند و آنچنان که امروز در روستاهای بوشهر و بندرعباس ،مرسوم است ؛پدران و مادران و برادران و کسان کارگر شرکت نفت در انتظارند که در شهر نفتی شمال و جنوب خلیج فارس ،برای آنها حواله ای برسد و لباس فراهم آید یا فرزندانشان بازگردند و خانه اشان را تعمیر کنند یا وامی را که دارند،بپردازند ،از این رو خود به کار و فعالیت دست نمیزنند و در نتیجه یک نوع کم کاری و نومیدی و بی تدبیری و مفتخوارگی در جامعه روستایی سواحل بوشهر ،رسوخ می گردید . (اقتداری، خلیج فارس از دیرباز تا کنون، 1389 : 182)

کویت کشوری است که ملیت های مختلفی را در خود جای داده است، جمعیتی در حدود دویست و پنجاه هزار ایرانی در سال 1369، برآورد شده که قسمتی از بافت جمعیتی کویت را تشکیل میدهند که در طی سالیان متمادی به کویت مهاجرت کرده اند . اکثر این ایرانیان در جست و جوی کار و تجارت به کویت مهاجرت کرده اند و در اثر پشتکار و ذکاوت خود در بخشی از اقتصاد این کشور جای شاخصی برای خود باز کرده اند و بر رونق تجاری این کشور تاثیر پررنگی داشته اند . رقم بالای حضور ایرانیان در کویت،افکار و عقاید و مواضع سیاسی آنها در ایجاد جریانات و مسایل سیاسی کویت تاثیر چشمگیری دارد .(اسلامی،1369 :22-121)

در سال های قبل از 1920 م،جمعیت کویت حدود 15 هزار نفر ،تخمین خورده است و در سال 1925م،روزنامه العذاق چاپ بغداد ،جمعیت کویت را حدود چهل هزار نفر نوشت .(انوری ،خلیج فارس نیمه نخست قرن بیستم،1390 : 142) آمار نشان میدهد که در بین این سالها، کویت خاصیت مهاجر پذیری بیشتری را به خود گرفته است .

کویت در نیمه اول قرن بیستم میلادی،با مساحت 6000 مایل مربع و با جمعیتی در حدود سیصدهزار نفر ،عده کثیری از مهاجران ایرانی را در بافت جمعیتی خود دارا بود. از این جمعیت حدود هشتاد درصدش ،مهاجر ایرانی بود که در آن سرزمین به کسب و کار مشغول بودند .(احمد اقتداری،خلیج فارس از دیرباز تا کنون،چاپ دوم، تهران، مؤسسه انتشارات امیر کبیر،1389 ،ص135.) در سال 2005م،جمعیت این کشور ترکیبی از مهاجران و بومیان است و رشد قابل توجه آن به دلیل تداوم مهاجرت از کشورهای عمدتا آسیایی می باشد. جمعیت بومی کویت 45 درصد ، سایر اعراب 35 درصد، مهاجران آسیای جنوبی 9 درصد و ایرانیان 4 درصد از کل جمعیت کویت را تشکیل میدهد .(نامی، 1386 : 40)

امرا و شیوخ از قدیم تحت تاثیر تمدن و فرهنگ ایرانی بودند . امروزه زبان فارسی در کویت ،زبان رایج است و با هرکسی در کوی و برزن به زبان فارسی صحبت می کنند .ایرانیان مقیم کویت به کار بازرگانی و داد و ستد و پیشه وری و کارگری و تاسیسات نفت ،اشتغال دارند و قسمت عمده ثروت آن کشور در دست آنها است . احمد اقتداری،خلیج فارس از دیرباز تا کنون،چاپ دوم، تهران، مؤسسه انتشارات امیر کبیر،1389 ،ص140)

مهاجرین ایرانی علیرغم دشواری ها ،به واسطه رونق کسب و کار در دهه های آتی در کویت ماندگار شدند و سرتاسر نیمه نخست قرن بیستم ،کویت که در مسیر آبادی و ترقی قرار داشت ،از جمله اصلی ترین کانون مهاجرت ها در خلیج فارس شمرده شد . (امیرهوشنگ انوری،خلیج فارس در نیمه نخست قرن بیستم،انتشارات خانه تاریخ و تصویر ابریشمی،1390 ،ص143).

در یک توصیف کلی از منابع انسانی و طبیعی کویت و نقش آن در گردش اقتصاد کویت ، کویت در سال 1936م، فاقد یک سپاه منظم و کارآمد بود و فقط در حدود صد و پنجاه نفر مرد مسلح داشت . در کلیه اراضی کویت آب جاری ابدا در دسترس نبود و چاه های متفرقه ای که وجود داشت ،غالبا شور مزه بودند . محصولات زراعی نیز ابدا به عمل نمی آمد و شغل عمده مردم تجارت ،ملاحی و غواصی و ماهی گیری بود . (انوری ،خلیج فارس نیمه نخست قرن بیستم،1390 : 142)

طبقه متوسط تحصیل کرده ای که در ادارات دولتی کویت کار می کردند و یا به تجارت می پرداختند ،پیشه و حرفه اشان مستلزم تحصیل آموزش عالی و مهارت فکری بود .حتی این قشر توانست در قدرت سیاسی نیز،سهمی برای خود دست و پا

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی های درج شده در انتهای هر مطلب بخوانید ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

به سایت منبع

www.homatez.com

مراجعه نمایید