Menu

مقاله رشته علوم سیاسی با موضوع ترکیه، اسرائیل، حزب، سیاست، اردوغان

0 Comment

تنش‌زا همسایه شود (عباس اشلقی؛ نقدی نژاد، 1385).

دولتمردان ترکیه _به خصوص حزب حاکم و شخص رجب طیب اردوغان_ با توجه به موانع ارائه شده برای عضویت این کشور در اتحادیه اروپایی تلاش کرده‌اند تا در بخش‌های مختلف اصلاحاتی را انجام دهند. در این راستا اصلاح روابط ارتش و دولت، انجام اقداماتی در رابطه با حقوق بشر، حقوق فرهنگی ومسئلة قبرس، اصلاحات قضایی و اصلاحات اقتصادی _که توضیحات آن ها در قسمت مربوطه به خود قید شده است_ به آنها کمک نموده است تا ضمن فراهم نمودن زمینه‌های عضویت در اتحادیه اروپایی به چانه‌زنی‌های دیپلماتیک مؤثرتر با اعضای اتحادیه بپردازند.

 

3 _3 _2 _نو عثمانی گری به عناون الگوی سیاست خارجی جدید ترکیه و جهت گیری در مورد مسائل مربوط به خاورمیانه

ﻧﻮﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ﮔﺮی اﻟﮕﻮی سیاست ﺧﺎرﺟﯽ ﺣﺰب ﻋﺪاﻟﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ویژه در ﺣﻮزه خاورمیانه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ از اﻧﺘﺼﺎب اﺣﻤﺪ داوود اﻏﻠﻮ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ وزارت ﺧﺎرﺟﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪی در ﻣﺤﺎﻓﻞ سیاسی و ﺑﺮرﺳﯽهای استراتژیک ﻣﻄﺮح گردید. معنای این اﺻﻄﻼح جدید ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﺳﻪ دهه پیش ﺑﺎز ﻣﯽ ﮔﺮدد. زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ترکیه ﺑﺨﺶ ﺷﻤﺎﻟﯽ جزیره ﻗﺒﺮس را از طریق ﺣﻤﻠﻪ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺑﻪ اﺷﻐﺎل ﺧﻮد درآورد. تحلیل ﮔﺮان یونانی در آن دوره از اﺻﻄﻼح “ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ﮔﺮی” ﺑﺮای توصیف این ﻋﻤﻞ ﺑﻠﻨﺪ ﭘﺮوازاﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮده ﺑﻮدند. این اصطلاح بار دیگر در دوران ریاست جمهوری تورگوت اوزال مورد استفاده قرار گرفت اما پس از مرگ وی به فراموشی سپرده شد. با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه و مشخص شدن دکترین سیاست خارجی داوود اغلو یک بار دیگر این اصطلاح و این بار به صورت جدی تری مطرح گردید، به همین دلیل گفته می شود سیاست های حزب عدالت و توسعه در زمینه مسائل خارجی در واقع ادامه سیاست های تورگول اوزال در منطقه است.

در داخل ترکیه، حزب عدالت و توسعه به روایتی جدید از ناسیونالیسم ترک رسید که هم با قرائت های قبلی تفاوت هایی داشت و هم با تاریخ و جامعه ترکیه قرابت بیشتری می توانست داشته باشد. پذیرش تکثر هویتی و قومی در ترکیه و همین طور ارائه بسته راه حل دموکراتیک در سال 2009 در همین چارچوب بود. در عین حال اردوغان مدعی قرائتی دیگر از ناسیونالیسم ترکی است که رگه های قدرتمندی را از دوران عثمانی را حمل می کند. وی نقش یا اولویت مذهب تسنن در هویت ترکی و ملی گرایی را افزایش و نقش و ارزش نظامی گری را کاهش داد. پیروزی اردوغان در انتخابات پارلمانی مصادف شد با اعلان علنی سیاست های نوعثمانی گری وی. طیب اردوغان در سخنرانی پس از پیروزی آن را به مردم اردن، مصر، تونس، شام، سارایوو و قبرس تبریک گفت و تاکید کرد که امروز نه تنها ازمیر و دیاربکر، بلکه نابلس، جنین، رام الله، غزه و بیت المقدس نیز پیروز شده اند(سیف الدینی: 1391).

نوعثمانی گری یک جریان فکری است که در اواخر قرن 20 به وجود آمد. در جمهوری ترکیه با افزایش سطح آموزش یک طبقه ی به نام “بورژوازی اسلامی” به وجود آمد. این هویت اسلامی در جریان دموکرات شدن ترکیه این فرصت را داد تا افرادی مانند تورگوت اوزال1 با ایده وطن، تانسون چیلر2 با حزب راه درست و نجم الدین اربکان با حزب رفاه انتخاب های سیاسی و نخبگان جدید را پیش رو مردم قرار دهد. این 3 حزب باعث کشیده شدن اندیشه های اسلامی از حاشیه به متن شد؛ برای مثال در انتخابات 1995 حزب رفاه کسب 21 درصد از آراء را به دست آورد و با ائتلاف حزب راه درست یک حکومت ائتلافی تشکیل داد. بدیت ترتیب برای اولین بار دولتی تشکیل شد که به طور آشکار از اصول عثمانی الهام می گرفت( اسلام اوغلو، 2012: 2).

تورگوت اوزال در یکی از سخنرانی های خود درباره ی اسلام چنین می گوید, «قویترین عنصر این ائتلاف را بدون شک اسلام تشکیل می دهد. مسلمانان آناتولی را با بالکان پیوند زننده یک دین است به همین دلیل اسلام برای تمام گروه های مختلف مسلمان یک عنصر قوی و با ارزش و تکمیل کننده برای با هم زندگی کردن است» به وضوح این امر تأثیرپذیری تورگوت اوزال از عثمانی را نشان می دهد. ولی وی هیچ وقت به این که سیاست خود را بر این اصول قرار داده باشد اذعان نکرده است و به طور آشکار بیان نکرده است (همان: 3).

با  پیروزی  حزب  عدالت  و توسعه  در ترکیه و روی کار آمدن رجب طیب اردوغان در این

____________________

1_ Ozal

2_ Ciller

کشور بار دیگر گفتمان نوعثمانی گری به محافل سیاسی برگشت، سیاست های اردوغان به طور آشکار به میراث عثمانی_اسلامی تکیه می کند ولی این موج زمانی تقویت شد که احمد داوود اوغلو به عنوان وزیر امور خارجه ترکیه منسوب شد؛ داوود اوغلو در کتاب خود با عنوان “عمق استراتژیک” مؤلفه های دکترین خود را مشخص می سازد:

نخست_ ترکیه در خاورمیانه باید نقش فعال تری به عهده بگیرد. در غیر این صورت کشورهای خاورمیانه ترکیه را تبدیل به حوزه نفود خود خواهند کرد. پ.ک.ک مثال روشنی برای این ادعا است.

دوم_ دولت ترکیه میراث دار دولت عثمانی است. هر چند حکومت های قبلی این حقیقت را رد کرده اند ولی با این وجود هنگامی که به جغرافیای خاورمیانه نظر شود، چیزی جز جغرافیای امپراتوری عثمانی به چشم نمی آید.

سوم_ ترکیه از نظر ژئوپلتیک دارای عمق استراتژیک بوده و از جمله کشورهایی است که آن ها را “قدرت های مرکزی” می نامند. بنابراین ترکیه می تواند نقش رهبری را در چندین منطقه از جمله خاورمیانه، شمال افریقا، آسیای میانه و قفقاز بازی کند. در این مسیر ترکیه می تواند از قدرت نرم خود بهره برداری نماید(سیف الدینی.1391)0

در کل مؤلفه های سیاست های نوعثمانی گری در ترکیه را می توان اینگونه نام برد:

1_ ترکیه باید نقش پررنگ، فعال و متناسب با گذشته پرشکوه و عمق جغرافیایی خود ایفا کند.

2_ برای اجرای آن باید روی قدرت نرم خود سرمایه گذاری کند؛ زیرا به نظر او کشورش با مناطق (اروپا، خاورمیانه، قفقاز و بالکان) دارای روابط تاریخی و فرهنگی است.

3_ نهادهای سیاسی داخلی این کشور می توانند الگویی برای کشورهای این مناطق باشند.

4_ اقتصاد آن بازوی قدرتمندی برای پشتیبانی از این روابط است.

5_ باید در مدیریت بحران های منطقه ای و بین المللی، نقش مهمی را ایفا نمود.

6_ با همکاری اقتصادی، سیاسی و امنیتی با کشورهای منطقه نیاز به مداخله قدرت های خارجی را از بین برد.

7_ به جای التماس و صرف هزینه های گزاف برای پیوستن به اتحادیه اروپا، باید روی کشورهای منطقه سرمایه گذاری کند؛ به ویژه کشورهای که زمانی جزو امپراتوری عثمانی بودند (امیدی، رضایی:1390, 241).

در اصل هدف های احتمالی گفتمان نوعثمانی گری این موارد است, اول از همه یک سیاست تاثیر گذار در منطقه، در مرحله بعد قدرتمند کردن جمعیت ترک واقع در خاک های بالکان و حفظ حق حاکمیت بر روی آنها. حوادث اتفاق افتاده در 10 سال گذشته به طور روشن در همسانی با گفتمان نوعثمانی گری می باشد (اسلام اوغلو، 2012: 5).

 

3 _3 _2 _1 _نکوهش اقدام های خشن اسرائیل در سرزمین های اشغالی

پس از انتخابات سال 2002 میلادی در  ترکیه از  آن  جا که یک حزب اسلام گرا روی کار آمد و در اسرائیل حزب لیکود بر سر کار بود، با وجود تداوم روابط سیاسی و اقتصادی و حتی نظامی، شاهد بروز تنش ها و بحران هایی در روابط دو طرف هستیم. برای مثال نخست وزیر، اجویت1 در سال 2002 کشتار فلسطینی ها را توسط اسرائیل یک نسل کشی خواند. اما بزرگترین آزمون برای روابط ترکیه و اسرائیل، پس از اکتبر 2002 این بود که پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات ترکیه باعث نزدیکی بیشتر ترکیه به همسایگان مسلمان شد. البته اردوغان بلافاصله اعلام کرد که روابط با اسرائیل ادامه و گسترش می یابد. از جمله بازدید های سطح بالا پس از 1997، در ماه مه سال 2003 اتفاق افتاد. در این سال شائول موفاز، وزیر جنگ اسرائیل، به ترکیه رفت و مذاکراتی در مورد همکاری های ضد تروریستی صورت گرفت. همچنین رئیس ستاد ارتش ترکیه در ماه ژوئن از اسرائیل دیدن کرد (گروئن2، 2004: 445). در ادامه روابط دو کشور، در ماه مه سال 2005 اردوغان در اسرائیل با آریل شارون دیدار کرد و از مشارکت احتمالی ترکیه در مورد فرایند صلح خاورمیانه، جدی ترین بحث آن ها بود (مورینسون3، 2006: 959). همچنین عبدالله گل نیز در 5_3 ژانویه به اسرائیل سفر کرد. با وجود فشار اعراب در سازمان کنفرانس اسلامی روابط دو کشور ادامه یافت. عبدالله گل از اعضای سازمان کنفرانس اسلامی خواست تا در مورد منازعه اسرائیل_فلسطین واقع گرایی بیشتری از خود نشان دهند.

____________________

1_ Ecevit

2_ George Gruen

3_ Alexander Murinson

درکنار همکاری های ترکیه و اسرائیل دراین دوره، گاهی نیز تنش هایی بین دوطرف صورت گرفت که در مجموع باعث سردی روابط سیاسی و دیپلماتیک دوطرف نسبت به دهة 1990 شد. از جمله تنش های سیاسی مهم این بود که اردوغان حملات اسرائیل به مناطق فلسطین را در مه 2004 جنایت علیه بشریت نامید (بنگیو1، 2009: 3). نکته جالب این است که با وجود انتقادات و اعتراضات ترکیه به اسرائیل به دلیل مسئله فلسطین، اسرائیل بسیاری از مواقع سیاست سکوت در پیش گرفته و سعی در کاهش تنش دارد. اما با نزدیک شدن ترکیه به اعراب در دولت اردوغان، تنش بین ترکیه و اسرائیل فزونی گرفت. اردوغان، قتل شیخ احمد یاسین، رهبر حماس، در 19 مه 2004 توسط اسرائیل را تروریسم دولتی نامید (تور2، 2006: 159). هم چنین در جای دیگری اردوغان می گوید: “ما کشوری هستیم که در قرن 15 یهودیان را که از اروپا رانده می شدند، به دامن خود پذیرفتیم. اما در حال حاضر اسرائیل همین بلا را سر فلسطینی ها می آورد. ما تأکید داریم که اسرائیل به این گونه اقدامات پایان دهد (حاجی یوسفی؛ ایمانی، 1389: 85).

پس از سقوط صدام، نفوذ اسرائیل در شمال عراق و فعالیت های اقتصادی آن ها باعث شد تا ترکیه در بهار 2004 به انتقاد از اسرائیل بپردازد. از یک سو همدردی ترکیه با فلسطینی ها، نزدیکی به ایران و سوره و از سوی دیگر نگاه نرم به اسرائیل به کردها باعث واگرایی هر چه بیشتر روابط دو کشور  در این  دوره نسبت  به دهة 1990 شد. در نتیجه ترکیه نگران  بحران عراق و مسئلة کرد است

____________________

1_ Ofra Bengio

2_ Ozlem Tur

(کیباراوغلو1، 2005: 262). در حالی که اسرائیل از ناسیونالیسم کردی دفاع می کند و نسبت به یکپارچگی عراق بی تفاوت است. در بین کردههای شمال عراق اسرائیل نفوذ قابل توجهی دارد. 30 مدیر ارشد حزب دموکرات کردستان کرد یهودی هستند. بنابراین یکی از تنش های بسیار مهم، حضور اسرائیل در شمال عراق و هم چنین سرمایه گذاری گسترده در مناطق کرد نشین است (تورترماس2، 2009: 25).

با مرور کلی روابط ترکیه با اسرائیل در دوره حزب عدالت و توسعه، می بینیم که روابط دو طرف نسبت به دهة 1990 با چالش های بیشتری مواجه بوده است. نکته جالب در مورد روابط ترکیه و اسرائیل این است که با وجود این که

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی های درج شده در انتهای هر مطلب بخوانید ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

به سایت منبع

www.homatez.com

مراجعه نمایید