Menu

تحقیق علوم سیاسی با موضوعاسلام، اسلامی، گولن، امنیت، جنبش

0 Comment

در اندیشه اسلامی را، قطع نظر

از تحولات ناشی از فتوحات جهادی و بعد از آن، تقویت مى کنند (همان: 140).

در نقد دیدگاه اسلام گرایان میانه رو در خصوص موضوع دولت می توان گفت که اساساً رویکرد آن ها، بیش از آنکه برگرفته از سنت اسلامی باشد، از مدل حکومت داری عثمانی سرچشمه گرفته است. در حقیقت، تأویل گرایی، مبتنی بر تجربیات دوران عثمانی، به تقلیل گرایی در بسیاری از احکام اسلامی منجر شده است. به عبارت دیگر، سیرة پادشاهان عثمانی بیش از سیرة رسول خدا (ص) برای آن ها اعتبار دارد، که این امر در مورد نگاه آن ها به مقولة دولت نیز صادق است (شیرودی؛ نوروزی فیروز، 1392: 98).

د_ انقلاب

سردمداران جنبش نور بر این باورند که توسل جنبش های اسلامی به انقلاب  برای دسترسی به اهدافشان ضروری نیست، بلکه با باز تفسیر مجدد سنت بر مبنای مباحث مدرن در سپر عمومی نیز می توان به اهداف مورد نظر رسید و با تغییر افراد و تبدیل آن ها به افرادی مسلمان می توان به جامعه ای اسلامی دست یافت (یاووز، 2003: 2).

 

ه_ جهانی شدن

در جهانی شدنی که گولن مد نظرش است فرهنگ اسلامی، دین اسلام، کشورهای اسلامی و مسلمانان مؤلفه هایی هستند درکنار سایر فرهنگ ها، ادیان، کشورها و مردم؛ و وظیفة این هااین است که با بقیه در تعامل باشند.

از دیدگاه گولن، جهانی شدن به معنای یکسان کردن ایمان، تفکر، سنت ها، آداب و رسوم و مفاهیم ملت ها نیست، بلکه به عکس به این معناست که افراد بتوانند، با حفظ افکار و ایمانشان، در پناه صلح، به همکاری با یکدیگر بپردازند. جهانی شدن از بین بردن افراد یا ملت ها نیست زیرا نمی توان اختلافات موجود در ذوق، سلیقه و ویژگی های افراد را نادیده گرفت. همچنین، هرگز نمی توان جهان بینی، دیدگاه ها و اشکال مختلف فکر و زندگی را محو کرد. ملت ها باید برای حفظ جایگاه خود در میان ملت ها و کشورهای دیگر، چه در حال حاضر و چه در آینده، توانایی خود را بیابند (نورالدین، 1382: 192).

ه_ 1_ جهانی شدن از دیدگاه اسلام

در جهانی شدن به سبک اسلامی که اسلام در پی رسیدن به آن است مفهوم ملّت کم رنگ و ضعیف شده و مفهوم امّت رواج و قوت بیشتری می یابد و بدین ترتیب اختلافاتی که ناشی از ملیّت و ملّت گرایی است به حداقل خواهد رسید؛ حکومتی فراگیر و اسلامی تشکیل خواهد شد و جهان بینی اسلامی، فرهنگ اسلامی و دین اسلام به یک جهان بینی، فرهنگ و دین غالب در عرصة جهانی مبدل خواهد شد و به تبع آن احکام اسلامی چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی گسترش بیشتری خواهد یافت (هاشمی، 1390: 35_20).

 

و_ امنیت در جامعة داخلی و بین المللی

درنگاه اسلام گرایان لیبرال بالاترین اولویت جامعة اسلامی صلح وثبات و امنیت است. اسلام

در نگاه گولن در کنار همة این مسائل قرار دارد. تا امنیت وجود نداشته باشد اسلام محقق نخواهد شد. زیرا آنچه در اسلام اساسی است این است که نباید فتنه و فسادی در زمین باشد و انسان باید بتواند با اراده و آزادی در مسیر خود حرکت کند. دولت ضامن این امنیت و ایجاد کنندة آن است. فتح الله گولن معروف به سازش با نظام و خودداری شدید از برخورد با آن است (نورالدین، 1382: 191). او مخالف تنش در روابط اسلام گراها و سکولاریست ها می باشد؛ زیرا برای او امنیت و آرامش داخلی مهم تر از اسلام گرایی است. در نگاه او حفظ نظم در جامعه اهمیت زیادی دارد. از این رو بود که با اسلام گرایی سیاسی اربکان مخالفت می کرد، زیرا این نگرش را باعث ایجاد تنش در جامعه میان اسلام گراها و سکولارها می دانست و از این باب بود که از تعطیلی حزب رفاه حمایت کرد (ارس؛ کاها، 1381: 72). دولت نیز متقابلاً از برخی برنامه های گولن نظیر الگو سازی ترکیه در منطقه و جهان، و هم چنین نظام آموزشی گولن حمایت می کند. بولنت اجویت بر این باور بود که این مدارس فرهنگ ترکیه و اطلاعات و آگاهی مربوط به این کشور را در دنیا گسترش می دهند (همان: 68).

گولن دستیابی به صلح و آرامش را از طریق تساهل و تسامح و گفتگو قابل امکان می داند و معتقد است اگر بتوانیم همدیگر را با سعة صدر تحمل کنیم، در کشور اعتماد، صلح و آرامش حاکم خواهد شد (نوروزی فیروز، 1391: 74).

او همین ایدة عدم تنش میان سکولارها و اسلام گراها را در محیط بین الملل نیز تعقیب می کند و بر این باور است که بایستی با حذف مسائل چالشی در باب موضوعات مشترک گفتگو نمائیم. لذا از کشورهایی نظیر ایران و عربستان و یا سایر گروه هایی که با طرح مسائل چالشی در فضای بین

المللی حضور می یابند انتقاد می کند (همان: 74).

محمد فتح الله گولن خود را از بسیاری مباحث چالشی موجود در جامعه ترکیه نظیر رابطه دین و سکولاریسم یا لائیسم افراطی که ارتش پاسبان آن است، مسئلة کردهای ترکیه و مسئلة حجاب (روسری) جدا کرده است (یاووز، 2003: 179). بر این اساس، طبیعی است گولن مخالف تنش در روابط اسلام گراها و سکولاریست ها می باشد زیرا برای او امنیت و آرامش داخلی مهم تر از اسلام گرایی است.

امنیتی که گولن به دنبال آن است امنیتی است که در خارج از چارچوب های اسلام قرار دارد زیرا به زعم توضیحی که در اول آمد او امنیت را پیش لازمة برقراری اسلام می داند و می گوید تا زمانی که امنیت نباشد اسلامی هم برقرار نخواهد بود، او حتی حاضر است به خاطر امنیت از بعضی از احکام و خواسته های اسلامی نظیر حفظ حجاب چشم بپوشد در حقیقت امنیت در نظر گولن بالاتر از اسلام و اسلام گرایی است.

 

2_ 3_ 2_ اندیشه های اقتصادی

گولن را “ماکس وبر” جهان اسلام می نامند زیرا در باب فعالیت های اقتصادی در اسلام توانست  انگیزش لازم  را در میان طرفداران  خود برای تولید ثروت و  مصرف آن در اعتلای  جامعة اسلامی ایجاد نماید (نوروزی فیروز، 1391: 72).

اسلام ترکی گولن، اسلام فرد گرایانه و طرفدار  کسب و کار هر چه بیشتر با نیت خدمت به

خلق است (خیرخواهان، 1390: 129). تمایز اندیشه های اقتصادی گولن با اندیشه های سرمایه داری غربی در این است که وی کسب ثروت را نه برای منافع فردی بلکه برای منافع اسلام و خدمت به اسلام و مسلمانان می بیند. وی تفسیری متفاوت از عقلانیت ارائه می دهد؛ بر خلاف عقلانیت مدرن که صرفاً به نفع شخصی توجه دارد، وی بر این باور است که عقلانیت واقعی آن عقلانیتی است که هم به این جهان و هم به جهان آخرت توجه داشته باشد (همان: 129). از جمله مهمترین نهادهای جنبش گولن که با اتکاء به اندیشه های گولن تأسیس شده و ارتباط اسلام با سرمایه داری را تبلیغ می کند. انجمن بازرگانان مستقل1 است. این گروه جزوه ای دارد با عنوان انسان اسلامی که زندگی حضرت محمد (ص) را که به تجارت اشتغال داشته توضیح می دهد. گولنی ها در خصوصی سازی هم به دین استناد می کنند (همان: 131).

 

الف_ بازار

بازوی پرتوان دیگری که در خدمت جنبش گولن قرار دارد نهادهای مالی و تجاری هستند (یاووز، 2003: 181). مبانی اصلی در بخش اقتصاد اگر چه مشابه اندیشه های لیبرالیستی است امّا استناد آن ها به اسلام است. مصادف شدن جنبش گولن با فضای اصلاحات اقتصادی “اوزالیسم” موجب رشد اقتصادی  ترکیه  و  رشد جنبش شد (نوروزی فیروز، 1391: 71). فعالیت های اقتصادی طرفداران گولن از شرق ترکیه آغاز شد و از چنان گستردگی و قابلیتی برخوردار است که از آن ها به

____________________

1_ MUSIAD

“ببرهای آناتولی” یا “ببرهای سبز” یاد می شود. محصولات این گروه ها امروزه در مراکز مد جهانی به فروش می رسد. مؤسسه ثبات اروپا1در سال 2005 بررسی گسترده ای از ببرهای آناتولی به عمل آورد. این گزارش با عنوان “کالونیست های اسلامی” به چاپ رسید (خیر خواهان، 1390: 130). این جنبش در سال 1996 بانک اسلامی “آسیا فاینانس” را با هدف جمع آوری پول جهت سرمایه گذاری در جمهوری های ترک زبان  و جلب  توجه بازرگانان ترکیه به سوی کشورهای تازه استقلال یافته از اتحاد شوروی و تحکیم مناسبات با این کشورها تأسیس کردند، که مبتنی بر بهره نیست. 16 شریک از این بانک حمایت می کنند و سرمایه آن بالغ بر 125 میلیون دلار است (ارس؛ کاها، 1381: 67). شرکت های اقتصادی اسلام گرایان در اقتصاد ترکیه از موقعیت ممتازی برخوردارند و دارای شهرت جهانی می باشند. شرکت هایی نظیر اولکرقومباس، اخلاص، اتفاق و یمباش از جمله این شرکت ها می باشند. ارزش سالانه صادرات این شرکت ها فقط به کشورهای اسلامی هشتصد میلیون دلار می باشد (نورالدین، 1382: 108). در بخش  اقتصادی نیز جنبش محمد فتح الله گولن  تلاش می کند تا  فعالیت هایی را انجام دهد که با اسلام در تضاد نباشد. فعالیت هایی نظیر بانکداری اسلامی بدون ربا، تأسیس بیمارستان هایی که در آن طبق مبادی آداب اسلامی رفتار می کنند و …. از جمله بخش های دیگری که جنبش محمد فتح الله گولن در آن سرمایه گذاری چشمگیر کرده، بخش گردشگری است. این گروه با تأسیس اقامتگاه های توریستی بدون فساد، مکان تفریحی مناسبی برای سرمایه دارهای متدین به وجود آورده است (نوروزی فیروز، 1391: 77).

____________________

1_ ESI

ب_ جایگاه اقتصاد از نگاه دین

ارزش و منزلت اقتصاد در آموزه های دینی به گونه ای تبیین شده که صاحب شریعت آن را حافظ اصل دین می داند و کفی بذالک اهتماما؛ چون آن را با اصل دین می سنجد و می گوید: اگر اقتصاد نباشد و ملتی فقیر باشد، اساس دینداری جامعه دچار مشکل می شود. البته مقصود این نیست که اقتصاد زیربنا است و اگر کسی در رفاه بود، سعاتمند است، بلکه دین می گوید: اعتقاد زیربنا است، ولی فقر اقتصادی جامعه، پایه و زیربنا را سست می کند و با سستی آن دیانت از دست می رود، پس دین نفرموده فقط قیامت است و بهشت و تنها در آنجا تأمین خواهی شد، بلکه به اقتصاد در دنیا هم کاملاً بها داده و آن را رکن اصیل زندگی دانسته، چنانکه صاحب وسایل در روایتی از مرحوم کلینی چنین نقل کرده است: قال رسول الله (ص): “اللهم بارک لنا فی الخبز و لاتفرق بیننا و بینه، فلولا الخبز ما صلینا، و ما صمنا، و لا ادینا فرائض ربنا” (حرعاملی، 1414: 220). این گونه احادیث درباره شخص رسول اکرم (ص) نیست، بلکه معنی آن این است که پروردگارا نان مملکت را برکت بده، مراد از نان، اقتصاد است.

در این حدیث شریف پس از آنکه عرض می کند: “اللهم بارک لنا فی الخبز”؛ یعنی خدایا نان جامعه ما را پربرکت  قرار بده، عرض می کند: ” و لا تفرق بیننا و بینه …” بین جامعه ما و نان مملکت فاصله نینداز؛  زیرا اگر ملت و  مملکتی نانش کم و اقتصادش ضعیف باشد، آنان اهل عبادت نخواهند

بود و با خدا قطع رابطه خواهند کرد.

ج_ تأکید اسلام بر کار و تولید

در آموزه های دینی، فراوان به کار و تلاش توصیه شده و در پی حرفه و کار درست بودن، محبوب خداوند به شمار آمده و علت آن عزّت و سربلندی آدمی معرفی گردیده است، چنان که از پیامبر اکرم (ص) چنین آمده: “ملعون من ألقی کلّه علی الناس” (جوادی آملی، 1389:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی های درج شده در انتهای هر مطلب بخوانید ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

به سایت منبع

www.homatez.com

مراجعه نمایید