Menu

تحقیق رشته علوم سیاسی دربارههند، .، ،، هسته‌ای، دیدار

0 Comment

دوره‌هاي قبل بی سابقه است و مي‌توان  گفت که این تماس‌ها نه تنها قدم‌هاي مؤثری برای بهبود روابط سیاسی هند وایران بود بلکه انگیزه ای  جهت توسعه همکاری‌هاي اقتصادی دو کشور شد.

در مجموع تحولات بین المللی از سال 1991 حرکت جدیدی در همکاری‌هاي هند و ایران به وجود آورده . تلاش‌هاي ایالات متحده جهت منزوی کردن ایران، روابط پیچیده ایران با ساختارهای حکومتی خلیج فارس تأکید کمتر ایران بر مسائل دینی پس از ارتحال امام خمینی (ره) و ظهور جمهوری‌هاي آسیای مرکزی، فضا و شرایط سیاسی واستراتژیکی را آماده کرده است که منتهی به شکل گیری اشتراکات منافع ایران و هند شده است و در نتیجه این امر به نوبه خود موجب تعامل بیشتر بین این دو کشور گردیده است (ناز 1380، 576).

در سپتامبر 1993 « نار اسمها رائو» به عنوان اولین نخست وزیر هند  از ایران پس از انقلاب دیدار کرد و توانست تحرکی را در صحنه سیاسی دو کشور پدید آورد. هاشمي‌رفسنجانی رئیس جمهور وقت ایران این سفر را به عنوان نقطه آغازی در روابط دو جانبه تفسیر نمود. ( سوآمي1381 ،53)  در سال 1995 رئیس جمهور وقت ایران ، هاشمي‌رفسنجانی به هند سفری داشت و در این سفر به ضرورت همکاری استراتژیک بین دو کشور تأکید نمود . همانگونه که وی از ضرورت همکاری استراتژیک  بین دو کشور  سخن گفت ، «واجپایی » رهبر حزب « بی جی پی » نیز در همان سال در  روزنامه پایونیر اظهار داشت : ” ایران متحد استراتژیکی  هند است. (گل بهروزان 194:13829) “«. در مسیر پیشرفت روابط دیپلماتیک بین دو کشور ، در سال 1996 ولایتی سفری به هند داشت و گفتگوهای دو جانبه یی در موضوعات مختلف صورت گرفت . در همین سال معاون رئیس جمهور هند « ک. آر . نارایان » دیداری از ایران داشت و در نوامبر همان سال نیز ناطق نوری رئیس مجلس شورای اسلامي‌ ایران از دهلی نو دیداری به عمل آورد و در این سفر توافق شد  شورای مشترک تجاری بین دو کشور تشکیل شود ( ناز  ج1380، 574).

مناسبات حسنه دو کشور با ورود به قرن بیست و یکم هم چنان در مسیر پیشرفت قرار داشت . در ماه مي‌2000 وزیر خارجه هند « جاسوانت سینگ » به عنوان قسمتی از تحرکات دیپلماتیک هند در جهان اسلام به ایران سفر کرد . دلیل رسمي‌برای این سفر شرکت در یازدهمین نشست کمیسیون مشترک هند و ایران بود که موضوعات مختلف همکاری دو جانبه مانند کشاورزی ، علوم ، فناوری ، صنعت ، ارتباطات  و حمل و نقل ، انرژی وتجارت مورد بحث قرار گرفت . سینگ بر آن بود که در این کمیسیون مشترک گامي‌فراتر از گفتگوهای عادی دیپلماتیک بردارد و روابط ایران و هند بیانیه تاریخی تهران را به امضاء رساندند که در ان بر همکاری دو جانبه تأکید شده بود . دو کشور در این بیانیه برای  برقراری یک حکومت پایدار در افغانستان و همکاری برای مبارزه با تروریسم تأکید  ورزیدند . نظر دو کشور در مورد حکومت طالبان این بود که رژیم طالبان باعث شکل گیری بنیادگرایی افراطی دینی و گسترش تروریسم  در منطقه خواهد شد و اعلام کردند سازمان ملل باید در زمینه مبارزه با تروریسم ، کنوانسیون جامعی را فراهم آورد (سوآمی 1381، 53).

وقوع حادثه 11 سپتامبر سرآغاز حوادث و تحولاتی گردید که  زمینه را  برای گسترش روابط دو کشور فراهم تر کرده است . حداقل در پی این تحولات برای ایران ،  این امر ضرورت بیشتری یافته است که به قدرت‌هاي شرقی خود ( و البته سایر کانون‌هاي قدرت ) توجه بیشتری نشان دهد. هند در این رویکرد نگاه به شرق ، مي‌تواند اهمیت  بسیاری داشته باشد . البته برای هند نیز ایران از اهمیت دوچندانی برخوردار گردیده  است و به ویژه هند به تأمین منابع انرژی نفت و گاز مورد نیاز خود از ایران اهمیت فراوانی قائل است .

 

3-4- زمینه‌هاي همکاری:

بعد از سقوط رژیم پهلوی فضای جدیدی در روابط ایران و هند ایجاد شد. عنصر مطلوب در انقلاب ایران برای کشور هند تأکید ایران بر هویت و استقلال خویش بود. هر چند که تفاوت‌‌هايي  میان دو کشور در خصوص مسایل بین المللی و منطقه ای وجود داشته است، اما این تفاوت‌ها هیچگاه موجب مخدوش شدن روابط دوستانه میان این دو کشور نگردیده و هند از جمله کشورهایی بود که در زمانی اندک انقلاب اسلامي‌ایران را به رسمیت شناخت. چالش‌‌هايي  چون جنگ ایران و عراق، عدم تمایل ایران به برقراری رابطه با کشورهای سکولار و نیز ناآرامی‌هاي کشورهای حوزه خلیج فارس تا حدودی در روابط ایران و هند اثرات نامطلوبی را بر جا گذاشت. هر چند که دو کشور در دهه ی ۱۹۸۰ با وجود تمامي‌این مسایل در چالش‌ها به ارتباط خود در زمینه اقتصادی ادامه دادند. گرچه اعزام برخی گروه‌هاي مهندسی هندی به ایران برای گره گشایی روابط دو کشور که باعث توسعه روابط آنها در سال‌هاي ۱۹۹۰ گردید را نمي‌توان نادیده گرفت.

در این سال‌ها به دلیل پدیدار شدن منافع اقتصادی، تکنولوژیکی، سیاسی و دیدگاه‌هاي مشترک در خصوص موضوعات ژئواستراتژیک، روابط دو کشور رو به توسعه نهاد. همگرایی دو کشور در خصوص موضوع افغانستان موجب ایجاد اراده ای قوی و مثبت میان دو کشور در خصوص موضوعات مختلف گردید؛ به طوری که ملاقات‌هاي بسیاری در سطح مقامات عالی رتبه در این ایام میان آن‌ها صورت گرفت و شرایطی فراهم گردید تا دو کشور در خصوص مسایل مهم و استراتژیک تبادل نظر نمایند. اوج این ارتباطات دیدار نخست وزیر هند (واج پایی) از ایران در سال ۲۰۰۱ بوده است. چنان که رییس جمهور ایران (خاتمی) و وزیر امور خارجه وی نیز آن را فصل جدیدی در روابط بین دو کشور عنوان نمودند. در این دیدار طرفین توافق نامه‌‌هايي  را به منظور ارسال هیأت‌هاي اجرایی جهت تحقق اهداف تعیین شده در بخش‌هاي انرژی، حمل و نقل، صنعت، کشاورزی و خدمات به امضاء رساندند. هم چنین در بخش‌هاي تکنولوژی عمومي‌و آموزشی نیز توافق‌‌هايي صورت گرفت و نیز بر اهمیت مبارزه علیه تروریسم بین المللی تأکید شد.

3-4-1- انرژی

موضوع انرژی از محورهای مهم مذاکرات دو کشور بوده چنان که باعث نزدیک تر گردیدن روابط نیز شده است. در دیدار آقای خاتمي‌در سال ۲۰۰۳ از هند، تأکید شد که ایران و هند دارای منافع اساسی در بخش انرژی هستند و این بخش مي‌بایست به بخش استراتژیک روابط آینده دو کشور تبدیل شود. ایران دارای منابع عظیم انرژی بوده و هند نیز با توجه به اقتصاد در حال رشد خود نیاز روزافزون به انرژی دارد. این منافع و روابط در بخش انرژی در کوتاه و بلندمدت در هسته خود روابط تولیدکننده و مصرف کننده را مطرح نموده است. هند در سال‌هاي اخیر به یکی از بزرگترین واردکنندگان و نیز مصرف کنندگان نفت در جهان تبدیل شده است. پیش بینی شده بود که نیاز هند به گاز تا سال ۲۰۱5 به چند برابر اکنون خواهد رسید. این تقاضای گاز هند از ۵۳ درصد کنونی به ۹۱ درصد افزایش مي‌یابد در حالی که واردات نفت به ۷۸ درصد مي‌رسد. با توجه به اینکه هند مي‌خواهد به قدرت بزرگ اقتصادی مبدل شود، روابط انرژی برای او بسیار حایز اهمیت است. از طرفی دیگر ایران نیز با منابع عظیم خدادادی انرژی در صدد صادرات گاز خود به هند مي‌باشد. ایران مقام دوم منابع گازی را در جهان دارد و تخمین منابع آن به ۲۳ تریلیون مترمکعب مي‌رسد. بنابراین جایگاه مهمي‌در روابط هند در مقایسه با کشورهای حوزه خلیج فارس دارد. در همین رابطه در سال ۲۰۰۵ ایران و هند توافق نامه چند میلیارد دلاری را امضاء نمودند که بر اساس آن مقرر گردید که ایران سالانه ۵/۷ میلیون تن گاز طبیعی مایع به مدت ۲۵ سال از سال ۲۰۰۹ به هند صادر نماید. در این راستا ایران و هند ساخت خط لوله گازی از طریق پاکستان را در اوایل دهه‌ی ۱۹۹۰ در دستور کار خود قرار داده اند که البته پاکستان نیز در خصوص امنیت این خط لوله تضمین داده است.

3-4-2- تجارت و تکنولوژی

با توجه به تغییرات چشم گیر در فناوری اطلاعات، هند به عنوان گزینه جایگزین تکنولوژی کشورهای غربی برای ایران مطرح گردید. هم چنین هند مي‌تواند به عنوان منبع مناسبی برای کالاهای صنعتی و سرمایه گذاری خارجی نیز مورد توجه ایران قرار گیرد. هند ظرفیت‌ها و پتانسیل‌هاي فراوانی برای ایجاد زیرساخت‌‌هايي  چون حمل و نقل دریایی در بخش‌هاي تولیدی انبوه در اقتصاد ایران را داراست و نیز این کشور بازار بزرگی را برای کالاهای ایرانی در خود به وجود آورده است. از طرف دیگر هند نیز در این رابطه دارای منافعی مي‌باشد. جمعیت ۷6 میلیونی ایران بازار صادراتی پررونقی را برای هند به ارمغان آورده است. پیشرفت‌هاي تکنولوژیکی سال‌هاي اخیر که در هند به وقوع پیوسته است، این کشور را به عنوان گزینه ای جذاب و جالب برای ایران مطرح نموده است. اهمیت نزدیکی بیشتر دو کشور در این رابطه دو جانبه را پیمان‌هاي تهران و دهلی نوکه در خصوص فناوری اطلاعات و همکاری‌هاي مشترک در زمینه‌هاي تکنولوژیکی به امضاء رسیده اند، بیشتر نمایان مي‌سازد.

3-4-3- حوزه‌هاي تکنیکی

این نکته کاملاً روشن است که هند در گذشته با ایران در برنامه‌هاي هسته‌ای غیرنظامي‌همکاری کرده است. هند در سال 1991 قصد داشت یک راکتور تحقیقاتی 10 مگاواتی برای نصب در منطقه «معلم کلایه» را به ایران بفروشد. و احتمالاً فروش یک راکتور برق هسته‌ای 220 مگاواتی را نیز در دست بررسی داشته است. در حالیکه هم ایران و هم هند تحت پادمان‌هاي آژانس بین‌المللی انرژی اتمي‌قرار داشتند، ایالات متحده از ترس این که ایران از این امکانات برای تولید مواد هسته‌ای شکافت پذیر در سطح تسلیحاتی استفاده کند، هند را برای متوقف کردن این معامله تحت فشار قرار داد.موضوع همکاری هسته‌ای دو جانبه دوباره در اکتبر 2004 درجریان گفتگو میان آقای خاتمي‌و «جی.ان.دیکسیت» مشاور امنیت ملی هند در تهران، دوباره مطرح شد. سرفصل‌هاي این گفتگو عبارت بودند از: امنیت منطقه‌ای به علاوه همکاری دو جانبه در حوزه‌های اقتصادی و انر‍ژی. در این دیدار ایران چندین بار تعهد خود برای همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمي‌را تکرار کرد و طرف هندی نیز روی این نکته تأکید کرد که «دهلی نو همواره از استفاده صلح آمیز تهران از انرژی هسته‌ای حمایت مي‌کند». ( فایننشال تایمز 2004).

این بحث‌ها بر سر گزارش‌هاي دو دانشمند هسته‌ای هند«وای آر. پراساد» و«سی.سورندار» که وظیفه بررسی و تهیه کمک‌هاي فنی برای برنامه هسته‌ای ایران را بر عهده داشتند، بالا گرفت. این دو به ترتیب رییس و مدیر شرکت برق هسته‌ای هند بودند. ایالات متحده در سپتامبر 2004 تحریم‌‌هايي  را علیه این دو وضع کرد. هند به این اقدام اعتراض کرد و جواب داد که سورندار چه در دوران خدمت و چه در دوران بازنشستگی هرگز از ایران دیدار نکرده و دیدارهای پراساد و خدمات مشاوره‌ای او هم کاملا تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمي‌بوده است.

نهایتاً تحریم‌هاي پراساد باقی‌ ماند، اما تحریم‌هاي سورندار لغو گردید.گزارش‌هاي منتشره در مورد همکاری‌هاي فضایی ایران و هند نیز معامله هند- ایالات متحده در عرصه همکاری‌هاي فضایی را

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی های درج شده در انتهای هر مطلب بخوانید ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

به سایت منبع

www.homatez.com

مراجعه نمایید